Fransa, 15 yaş altına sosyal medyayı yasaklıyor. Okullarda telefon da yasak!

HABER MERKEZİ - Son dönemde birçok ülkede gençler için sosyal medya yasakları gündemde. Birçok ülke bu konuda somut adımlar atmak için kanun teklifleri hazırlıyor. Avusturalya'nın 16 yaş altına sosyal medyayı yasaklamasının ardından bir haber de Fransa'dan geldi.Fransa, çocukların dijital dünyadaki güvenliğini artırmak amacıyla sosyal medya kullanımına yönelik kapsamlı bir adım attı.

Ulusal Meclis’te kabul edilen yeni yasa tasarısına göre 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimi ve aynı zamanda liselerde cep telefonu kullanımı da tamamenyasaklanacak. Kanun tasarısı Senato’dan da geçmesi halinde Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un imzasıyla yasalaşacak.

OKULLARDA TELEFON DA YASAKLANACAK

Mecliste yapılan oylamada tasarı 130’a karşı 21 oyla kabul edildi. Bu sonuç, son yıllarda siyasi olarak oldukça bölünmüş olan Fransız parlamentosunda nadir görülen bir uzlaşma örneği olarak dikkat çekti. Milletvekilleri, düzenlemenin özellikle siber zorbalık, zararlı içerikler ve gençlerin ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerle mücadelede önemli bir adım olduğunu vurguladı.

Cumhurbaşkanı Macron, yasayı aktif biçimde destekleyen isimlerin başında geliyor. Televizyon konuşmasında bu kararı “çocukların dijital güvenliği için büyük bir adım” olarak tanımlayan Macron, Senato’ya süreci hızlandırma çağrısında bulundu. Macron, çocukların duygularının ve hayallerinin algoritmalar tarafından yönlendirilmemesi gerektiğini belirterek, büyük teknoloji şirketlerini de dolaylı olarak eleştirdi.

Fransa yönetimi, bilimsel araştırmaların 15 yaş altındaki çocuklarda ekran süresinin azaltılmasını önerdiğini ve toplumun büyük çoğunluğunun bu tür bir düzenlemeyi desteklediğini savunuyor. Yeni yasayla birlikte, gençlerin çevrim içi dünyada maruz kaldığı psikolojik baskının ve bağımlılık riskinin azaltılması amaçlanıyor.



Tasarı önümüzdeki haftalarda Senato’da görüşülecek. Onaylanması halinde, yasa Eylül ayında başlayacak yeni eğitim öğretim yılıyla birlikte yürürlüğe girebilir. Böylece Fransa, Avrupa’da bu alanda en katı düzenlemelerden birini hayata geçirmiş olacak.

DÜNYADA SOSYAL MEDYA KISITLAMALARI ARTIYOR

Fransa’nın 15 yaş altına sosyal medya yasağı getirme hazırlığı, küresel ölçekte büyüyen sosyal medya yasaklarının yeni bir parçası oldu diyebiliriz. Son yıllarda birçok ülke ve Amerika'daki bazı Teksas gibi bazı eyaletler, çocukların dijital platformlarda geçirdiği süreyi sınırlamak ve psikolojik riskleri azaltmak için benzer adımlar atıyor.

Bu alanda en radikal kararlardan biri Avustralya’dan gelmişti. Ülke, Aralık 2025'te yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte sosyal medya için minimum yaş sınırını 16 olarak belirledi. Facebook, Instagram, TikTok ve benzeri platformlara, yaş doğrulama sistemlerini zorunlu hale getiren yasa, kurallara uymayan şirketlere milyonlarca dolarlık cezalar verecek. Uygulamanın ilk haftalarında milyonlarca genç hesabın kapatılması, düzenlemenin ne kadar sert olduğunu ortaya koydu.

Avrupa Birliği içinde de benzer bir yönelim söz konusu. Almanya’da federal hükümet, çocukların sosyal medya kullanımını ebeveyn iznine bağlayan yeni bir dijital güvenlik yasası üzerinde çalışıyor. İspanya’da ise 16 yaş altı kullanıcıların sosyal medya hesapları için kimlik doğrulama zorunluluğu getirilmesi tartışılıyor. Danimarka ve Hollanda’da da ekran süresi sınırlamaları ve okul içinde telefon yasağı uygulamaları giderek yaygınlaşıyor.

İtalya, Fransa’ya en yakın adımı atan ülkelerden biri. Ülkede halihazırda ilkokul ve ortaokullarda telefon kullanımı büyük ölçüde yasaklanmış durumda. İtalya hükümeti sosyal medya platformlarının çocuklara yönelik içerik politikalarını daha sıkı denetlemek için yeni düzenlemeler hazırlıyor.

Sosyal medya devleri bir kez daha “casusluk” suçlamalarının odağında

İngiltere'de ise doğrudan yaş yasağı yerine, platformlara “çocuk güvenliği yükümlülüğü” getiren bir yasa yürürlüğe girmişti. Bu yasa, şirketleri zararlı içerikleri filtrelemeye ve genç kullanıcıları koruyacak özel algoritmalar geliştirmeye zorluyor. Kurallara uymayan firmalar, yıllık gelirlerinin yüzde 10’una kadar para cezası ile karşı karşıya kalabiliyor.

Amerika'da federal düzeyde kapsamlı bir yasak henüz bulunmasa da, birçok eyalet kendi düzenlemelerini hayata geçirmiş durumda. Utah, Arkansas ve Florida gibi eyaletlerde 18 yaş altı kullanıcılar için ebeveyn onayı zorunluluğu getirilirken, Kaliforniya ise çocuklara yönelik veri toplama ve reklam hedeflemesini ciddi biçimde sınırlandırdı. Biraz önce de bahsettiğim gibi Teksas ise Avusturalya gibi genç kullanıcıların sosyal medyaya girişini engelleyecek bir yasa tasarısı üzerinde çalışıyor.



Asya tarafında da dikkat çekici gelişmeler yaşanıyor. Çin, uzun süredir gençlerin internet ve oyun kullanımına sıkı kısıtlamalar uyguluyor. Sosyal medya ve oyun platformları, 18 yaş altı kullanıcıların günlük ve haftalık kullanım sürelerini otomatik olarak sınırlamak zorunda. Güney Kore ve Japonya’da ise “dijital detoks” politikaları ve okul temelli telefon yasakları yaygınlaşıyor.

Uzmanlara göre, Fransa’nın aldığı karar diğer ülkelerin aksiyona geçmesini daha da hızlandırabilir. Özellikle Avrupa Birliği içinde ortak bir yaş doğrulama ve çocuk koruma standardı oluşturulması ihtimali giderek güçleniyor.

TÜRKİYE'DE SOSYAL MEDYA YASAĞI GELECEK Mİ?

Ülkemizde de sosyal medya ile ilgili henüz bir yaş sınırlandırması bulunmuyor. Fakatsosyal medyanın zararlı etkilerini ortadan kaldırmakla ilgili yasal ve idari hazırlıklar uzun süredir gündemde.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın açıklamalarına göre, sosyal ağ sağlayıcılarına 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunmama yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor.Göktaş, çocukların dijital dünyada güvenli kalmasını sağlamak için medya ve dijital platformlarla düzenli görüşmeler yapıldığını aktararak, yakında hayata geçecek kritik düzenlemeyi duyurmuştu; “Çocuklarımıza daha güvenli bir dijital dünya sunmak istiyoruz. Bu kapsamda 15 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesini kısa süre içinde uygulamaya alacağız.”

Türkiye'deki 15 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesini de içeren torba yasa taslağının çok yakında Meclis'te ilgili komisyona sevk edilmesi bekleniyor.

Bilgi için teşekkürler.