Yapay zeka bir kadının hayatını altüst etti: 6 ay hapis yattı

HABER MERKEZİ - Yapay zeka sistemleri tasarım ve yaratıcılık dışında güvenlik tarafında da önemli bir konuma ulaşmış durumda. Yine de zaman zaman bu sistemlerin negatif yönlerini de görüyoruz. ABD'de yaşanan yeni ve çarpıcı bir olay, yapay zeka tabanlı yüz tanıma sistemlerinin ne kadar ciddi sonuçlara yol açabileceğini bir kez daha gözler önüne serdi.

ABD'nin Tennessee eyaletinde yaşayan 50 yaşındaki Angela Lipps, hiç gitmediği bir eyaletteki suçla ilişkilendirilerek yaklaşık 6 ay boyunca haksız yere hapis yattı. Olayın merkezinde polis tarafından kullanılan yüz tanıma teknolojisi yer alıyor. Yetkililer, Kuzey Dakota’da gerçekleşen bir banka dolandırıcılığı soruşturması kapsamında güvenlik kamerası görüntülerini analiz etti ve bu görüntüler üzerinden Lipps’i şüpheli olarak tutukladı.

SİLAH ZORUYLA TUTUKLAMA VE AYLAR SÜREN HAPİS

Olayın Temmız ayında yaşandığı ve harekete geçen güvenlik güçlerinin Angela Lipps’i sorgusuz sualsiz tutukladığı belirtiliyor. 50 yaşındaki Lipps'in Tennessee’de çocuk bakıcılığı yaparken yakalandığı ve silah zoruyla gözaltına alındığı da belirtildi. “Kaçak şüpheli” olarak hakkında işlem yapılan Lipps, daha sonra aylarca kefalet talebi reddedilerek cezaevinde tutuldu.

Ancak olayın en çarpıcı yanı, Lipps’in söz konusu suçun işlendiği tarihte Kuzey Dakota’da değil, binlerce kilometre uzakta, Tennessee’de olduğunun banka kayıtlarıyla kanıtlanması oldu.

POLİS YAPAY ZEKAYA GÜVENDİ

Soruşturmayı yürüten Fargo polisinin, güvenlik kamerasındaki bir kişinin sahte asker kimliğiyle para çektiğini tespit ettiği ve yüz tanıma yazılımı yardımıyla bu kişiyi Lipps olarak eşleştirdiği ortaya çıktı. Yetkililer ayrıca Lipps’in ehliyet fotoğrafı ve sosyal medya görsellerini inceleyerek “yüz hatları, vücut yapısı ve saç stilinin uyuştuğu” sonucuna vardı. Ancak Lipps, gözaltına alınmadan önce hiçbir şekilde kendisiyle iletişime geçilmediğini belirtti.



Lipps, toplamda 108 gün boyunca Tennessee hapis yattıktan sonra Kuzey Dakota’ya sevk edildi. Avukatının talep ettiği banka kayıtları, Lipps’in suçun işlendiği tarihte Tennessee’de alışveriş yaptığını ve sosyal güvenlik ödemelerini aldığını net şekilde ortaya koydu.

Noel arifesinde serbest bırakılan Lipps, parasız, eşyasız ve eve dönme imkanı bile olmadan ortada kaldı. Yerel avukatlar ve sivil toplum kuruluşları sayesinde Tennessee’ye geri dönebildi.

Ancak bu sıkıntılı süreç Lipps’in hayatını tamamen değiştirmiş oldu. Cezaevinde olduğu süre boyunca faturalarını ödeyemediği için evini, arabasını ve hatta köpeğini kaybetti. Üstelik yetkililerden herhangi tazminat, hatta özür bile alamadı.

HATANIN BEDELİ BÜYÜK OLDU

Bu olay, yapay zeka ve yüz tanıma teknolojilerinin hatalı sonuçlar doğurduğu ilk vaka değil. Daha önce de benzer bir olayda, ABD’de yaşayan Robert Williams yalnızca yüz tanıma sisteminin eşleşmesi nedeniyle haksız yere gözaltına alınmıştı. Daha sonra masum olduğu kanıtlanan Williams’a tazminat ödenmiş ve Detroit polisi bu tür sistemlere dayalı doğrudan tutuklamaları durdurmuştu.

Yapay zeka hataları sadece kimlik tespitinde de görülmüyor. Yakın zamanda bir öğrencinin elindeki cips paketinin silah sanılması ve okulun polisler tarafından basılması gibi olaylar da bu teknolojilerin ne kadar hataya açık olabileceğini gösteriyor.

FBI uyardı: 'Steam'den bu oyunları indirdiyseniz, hemen bize ulaşın'

Uzmanlara göre yüz tanıma sistemleri, özellikle düşük kaliteli görüntülerde veya farklı açılarda ciddi hata payına sahip. Bu nedenle bu tür teknolojilerin tek başına delil olarak kullanılması büyük risk taşıyor. Angela Lipps’in yaşadıkları ise bu risklerin sadece teknik değil, insan hayatını doğrudan etkileyen sonuçlar doğurabileceğini net şekilde ortaya koyuyor.

Bilgi için teşekkürler.