Zayıflama iğnesi ‘taş’ mı yapıyor?

Didem Seymen / HABER MERKEZİ - Hızlı kilo kaybı sağlayan zayıflama iğnelerinin, safra kesesi hastalıklarını ve sindirim sistemi sorunlarını tetikleyebileceği ifade ediliyor. Prof. Dr. Mehmet Karabulut’a göre zayıflama iğneleriyle safra kesesi taşı riski, çoğu zaman ilacın doğrudan etkisinden çok kilo kaybının hızına bağlı gelişiyor. Karabulut, klinik çalışmalarda GLP-1 grubu ilaç kullanan kişilerde safra kesesi sorunlarının yüzde 1 ila 3 oranında görüldüğünü belirtiyor.

Kimler tehlikede?

Ancak kısa sürede vücut ağırlığının yüzde 10-15’inden fazlasını kaybeden kişilerde bu riskin yüzde 10-20 seviyelerine kadar çıkabildiğini ifade ediyor. Daha önce safra taşı veya safra çamuru öyküsü olan kişilerde ise riskin yüzde 20’nin üzerine çıkabileceğini vurguluyor. Karabulut’a göre hızlı kilo kaybı safra kesesinin yeterince boşalamamasına ve safranın yoğunlaşmasına yol açarak taş oluşumunu kolaylaştırıyor. Bu nedenle tedavi sürecinin kontrollü yürütülmesi, uygun hasta seçimi ve düzenli doktor takibinin önemli olduğuna dikkat çekiyor.

‘Hekim kontrolünde kullanılmalı’

■ Uzmanlar, zayıflama iğnelerinin doğru hasta grubunda ve hekim kontrolünde kullanıldığında etkili ve güvenli tedavi seçenekleri olduğunu belirtiyor.

■ Ancak hızlı kilo kaybı hedeflenmesi durumunda safra kesesi ve pankreas hastalıkları riskinin göz önünde bulundurulması gerekiyor.

■ Sağ üst karın ağrısı, omuza vuran ağrı, şiddetli bulantı ve kusma, sarılık veya sırta vuran ani karın ağrısı gibi belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerektiği belirtiliyor.



‘Doz artışıyla taş riski artıyor’

Prof. Dr. Erhun Eyüboğlu, safra taşı oluşumunun yalnızca zayıflama iğnelerine özgü olmadığını, obezite cerrahisi sonrası da hastalarda sorunların görülebildiğini söylüyor. Tirzepatid etken maddeli iğnede doz artışı ile taş oluşum riski de artıyor. Ancak bu oran yüzde 0.6 civarında. Eyüboğlu’na göre, hızlı kilo kaybı sırasında safra içinde kolesterol yoğunluğu artıyor ve bu durum safra çamuru ile taş oluşumuna zemin hazırlıyor. Ayrıca aşırı kalori kısıtlaması safra kesesi kasılmalarını azaltarak safra durgunluğuna yol açabiliyor. Haftada 1.5 kilodan fazla kilo veren kişilerde safra taşı oluşumunun daha sık görüldüğünü belirten Eyüboğlu, riskin kilo kaybının en hızlı olduğu ilk 20 haftada belirginleştiğini, kilo verme hızının yavaşlamasıyla riskin azaldığını söylüyor.

‘Pankreatit riski de tartışılıyor’

Doç. Dr. Erkan Yardımcı’ya göre hızlı kilo kaybı sırasında yağ dokusundan kana ve oradan safraya yoğun kolesterol geçişi oluyor. Safra kesesinin kasılma hareketlerinin azalmasıyla birlikte oluşan safra çamuru zamanla taşlara dönüşebiliyor. Bu durumun bazen akut pankreatite yol açabileceğini belirten Yardımcı, pankreatitin hayatı tehdit eden ciddi bir tablo olabileceğine dikkat çekiyor. Bazı çalışmalarda GLP-1 agonistleri kullanan kişilerde pankreatit riskinin her 100 kişide 1 kişi olduğu belirtiliyor. Ancak bu durumun doğrudan ilaç etkisinden mi yoksa kilo kaybının kendisinden mi kaynaklandığının henüz net olmadığı vurgulanıyor.

Bilgi için teşekkürler.