Büyük Patlama’dan sonra oluşan ilk yıldız bulunmuş olabilir

Astronomlar uzun süredir evrenin ilk ışık kaynaklarını, yani Büyük Patlama’dan sonra oluşan ilk yıldız neslini arıyorlardı. Nihayet bu arayışta önemli bir dönüm noktasına ulaşmış olabiliriz. Ohio’daki Toledo Üniversitesi’nden Ari Visbal ve ekibi, James Webb Uzay Teleskobu’nun (JWST) verilerini inceleyerek, LAP1-B adlı uzak bir galakside Büyük Patlama sonrası oluştuğu düşünülen “Popülasyon III” (Pop III) yıldızlarına ait olabilecek izler buldu.

Popülasyon III yıldızları, yalnızca hidrojen ve helyum gibi Büyük Patlama’nın hemen ardından ortaya çıkan elementlerden oluşuyor. Bu yıldızların yaklaşık 13.6 milyar yıl önce, evrenin henüz 200 milyon yaşındayken doğdukları düşünülüyor. Bu yıldızlar, çok kısa ömürlü oldukları için günümüzde doğrudan gözlemlenemiyor. Ancak araştırmacılar, onların sönmüş ışıklarının hala uzak galaksilerde izlenebileceğini düşünüyordu.

Daha önce Pop III adayları bulunan yıldızlardan hiçbiri küçük karanlık madde halesi içinde oluşma, aşırı kütleli olma ve küçük yıldız kümeleri halinde doğma koşullarını karşılamıyordu. Ancak aralardından LAP1-B, bu üç koşulu da sağlıyor gibi görünüyor. Araştırma ekibine göre bu yıldızlar, Güneş’in 50 milyon katı kütleye sahip bir karanlık madde halesinde doğmuş durumda. Üstelik devasa kütlelerine rağmen yalnızca birkaç bin Güneş kütlesi büyüklüğünde küçük kümeler oluşturmuşlar.

Araştırmalar devam ediyor

Bir diğer kanıt ise yıldızların çevresindeki gazın metal bakımından son derece yetersiz olması. Bu durum, sistemin henüz çok genç olduğunu ve içindeki ilk yıldızların yeni yeni süpernova olarak patladığını gösteriyor. Bu patlamalar, çevrelerine az miktarda element saçarak evrendeki ilk “metal kirliliğini” başlatmış olabilir.

3I/ATLAS güneşe doğru ilerliyor: Uzay gemisi mi?

Araştırma sonuçları, The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandı. Ancak bilim insanları hala temkinli. Henüz Popülasyon III yıldızlarının kesin olarak bulunduğu söylenemiyor; özellikle erken evrenin fiziksel modellerinde belirsizlikler var. Yine de, bu çalışma evrenin ilk yıldızlarını bulmak için yeni bir yol haritası sunuyor. Bilim insanları, JWST’nin gücünü kütleçekimsel merceklenme teknikleriyle birleştirerek benzer antik yıldız sistemlerini keşfetmeyi hedefliyor.

Bilgi için teşekkürler.