Görünmez şiddetin görünür hikâyeleri!

Teknolojinin hayatın her alanını dönüştürdüğü bu günlerde dijital şiddet, kadınlar ve kız çocukları için en hızlı büyüyen risklerden biri olarak öne çıkıyor. Sosyal medya, mesajlaşma uygulamaları, yapay zekâ tabanlı içerik üretimi ve çevrim içi izleme teknolojileri, ısrarlı takipten mahremiyet ihlallerine, itibarsızlaştırmadan cinsiyetçi nefret söylemine kadar pek çok şiddet biçiminin yeni zemini hâline gelmiş durumda.

Dayanışma çağrısı

Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women) ve Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), dijital şiddete karşı farkındalığı büyütmek amacıyla iyi niyet elçilerinin katılımıyla özel bir video serisi hazırladı. İyi niyet elçileri, kadınların çevrim içinde maruz kaldığı şiddet türlerini kendi sesleriyle aktarıp, sorunun etkilerini kurgu hikâyeler üzerinden görünür kılarak herkesi dayanışmaya çağırıyor.

‘Güvende olmak temel hakkımız’

Çevrim İçi Israrlı Takip (Cyberstalking) Demet Evgâr: “Dijital dünyadaki her hareketimi izliyor. Her paylaşımımı ya beğeniyor ya yorum yazıyor. Çevrim içi olmamı kolluyor, hemen mesaj atıyor. Cevap vermedikçe agresifleşiyor. Sürekli izleniyor gibi hissediyorum kendimi. Bu, çevrim içi ısrarlı takip. Bir dijital şiddet türü. Dijital şiddet gerçek. Etkileri gerçek. Sonuçları ağır. Dijital dünyada da güvende olmak en temel hakkımız. Yalnız değilsin. Şiddeti birlikte durdurabiliriz. Dijital şiddeti gör, tanımla ve belgele. Kayıtsız kalma.”

‘Etkileri gerçek sonuçları ağır’

Görsel Odaklı Cinsel Taciz (Image-based Abuse) Songül Öden: “Sevgiliyken sadece ona göndermiştim. Sonra ayrılmak istedim. Fotoğraflarımı gönderip, ‘Bunlar bende biliyorsun’ demiş. Fotoğrafları aileme, arkadaşlarıma göndermekle tehdit etti. O kadar çaresiz hissettim ki kendimi. Partner olmak, rıza vermek anlamına gelmez. Bu görsel odaklı cinsel taciz. Bir dijital şiddet türü. Dijital şiddet gerçek. Etkileri gerçek. Sonuçları ağır.”

‘Tanımla ve belgele’

Çevrim İçi İtibarsızlaştırma (Online Defamation) Hazal Kaya: “Yönetim toplantısından bir fotoğraf paylaştım. Kısa süre sonra toplantının içeriğine dair sahte bir e-posta dolaşmaya başladı. Sanki ben yazmışım gibi. Ardından videolar geldi. Konuşmalarım montajlanmış, görsellerin üzerinde oynanmış. Bir etiket açtılar, TT oldu. Telefonum susmuyor. Çocuklarım tedirgin. Bu sadece bir iftira değil. Bu çevrim içi karalama ve itibarsızlaştırma. Bir dijital şiddet türü. Dijital şiddet gerçek. Etkileri gerçek. Sonuçları çok ağır. Dijital dünyada da güvende olmak en temel hakkımız. Yalnız değilsiniz. Şiddeti birlikte durdurabiliriz. Dijital şiddeti gör, tanımla ve belgele.”

‘Ağzımdan çıkan tek kelime bile bana ait değil’

Çevrim İçi Kimlik Hırsızlığı (Online Impersonation) Eda Erdem: “Bir deplasman dönüşü, takım arkadaşım ekranı uzattı, ‘Eda, canlı yayında çekiliş yapıyormuşsun, linke tıkla diyorlar.’ Bir diğeri, ‘Acil bağış kampanyası başlatmışsın.’ Sonra yapay zekâyla üretilmiş bir video gördüm. Sözde ben konuşuyorum. Sesim benziyor, görüntüm benziyor. Ama ağzımdan çıkan tek kelime bile bana ait değil. Bu, kimlik hırsızlığı. Bir dijital şiddet türü. Dijital şiddet gerçek. Etkileri gerçek. Sonuçları ağır. Dijital dünyada da güvende olmak en temel hakkımız. Yalnız değilsin. Şiddeti birlikte durdurabiliriz. Dijital şiddeti gör, tanımla ve belgele.”

‘Cinsiyetçi nefret söylemleri’

Cinsiyetçi Nefret Söylemi (Gender-based Hate Speech) Edis: “Arkadaşımın davetine katıldım geçenlerde. İlham verici bir proje çıkarmış. Fotoğraflar paylaştı sonra. Tebrik mesajlarını okumak istedim ama yorumlaröyle bir havada değildi. ‘Bu kadın mı yönetecek koca şirketi?’, ‘Hiç hak etmiyor’, ‘Ne kadar da çirkinleşmiş’, ‘Saçları hiç yakışmamış.’Bunlar eleştiri değil, cinsiyetçi nefret söylemleri. Kişinin cinsiyeti, görünümü üzerinden uygulanan bir dijital şiddet türü. Dijital şiddete nokta koy.”

Bilgi için teşekkürler.