Nüfus az göç çok!

AHENK BAYAZIT / İSTANBUL - Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayınladığı verilere göre; Türkiye’de sosyoekonomik seviyesi en yüksek ilçeler Çankaya (Ankara), Kadıköy (İstanbul), Beşiktaş (İstanbul), Etimesgut (Ankara), Nilüfer (Bursa) olarak kayıtlara geçti. Sosyoekonomik seviyesi en düşük ilçeler ise Çamoluk (Giresun), Derebucak (Konya), Doğanşar (Sivas), Felahiye (Kayseri), Dikmen (Sinop), Pınarbaşı (Kastamonu), Bayramören (Çankırı) olarak sıralandı. Sosyoekonomik seviyesi en düşük ilçelerin İç Anadolu Bölgesi ve Karadeniz Bölgesi’nde olması, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nden bir ilçenin listede yer almaması dikkati çekti. Verileri değerlendiren uzmanlar sosyoekonomik düzeyi düşük ilçelerde refah düzeyinin ve nüfus yoğunluğunun düşük olduğuna buralarda dışa göçün söz konusu olduğuna dikkati çekti.

KÜÇÜK VE İZOLE İLÇELER

Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Barış Erdoğan: “Büyükşehir düzeninde ilçeler, köyleri de içine alacak şekilde geniş sınırlar kazandı. Bu da ortalama sosyoekonomik skoru yükseltici bir etki yapıyor. Yoksul mahalleler ile görece gelişmiş merkezler aynı ilçenin içinde değerlendiriliyor. Örneğin Diyarbakır’ın Sur ilçesi yoksul mahalleler barındırıyor ama aynı zamanda kentin ticaret ve turizm merkezini de içeriyor. Bu durum istatistikleri ‘seyreltiyor’. Güneydoğu’da işsizlik yüksek ama tüketim ve hareketlilik var. Karadeniz ve İç Anadolu’daki bazı ilçeler çok küçük, izole, yaşlı nüfuslu ve göç vermiş durumda. Bu durum onları sosyoekonomik düzeyde dipte gösteriyor. Yoksa
bu bölgelerimizdeki iller için genel olarak böylebir manzara yok.”



KIRSAL NİTELİĞİNDE

Yeditepe Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Demet Lüküslü: “Listede İç Anadolu ve Karadeniz Bölgesi’nin orta ölçekli illerinin ilçeleri ve küçük ölçekli, nüfusu 10 binin altında kırsal ilçeler olduğunu söyleyebiliriz. Sosyoekonomik seviye olarak en düşük ilçelerin kırsal niteliği olan, küçük ölçekli ve iş üretmediği için genç nüfusun göç ettiği ilçeler olduğunu görüyoruz. Aslında bu tür sosyoekonomik olarak dezavantajlı ilçelerde bu ilçelerin demografik ve sosyal yapılarına paralel bir şekilde geliştirilecek sosyal politikaların ve sosyal hizmetler çok önemli bir işleve sahiptir.”

YATIRIMLARLA İLGİLİ

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Sosyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Sutay Yavuz: “Buralara yapılan yatırımlarla ilgili bir durum söz konusu. Hane geliri yüksek olanların göç ettiğini söyleyebiliriz. Güneydoğu Bölgesi’nde deprem olduğu halde insanların burada yaşamına devam ettiğini görüyoruz. Ancak sonuçları bir sonraki verilerle karşılaştırmak lazım.”

MERAK EDİLEN 7 İLÇE

■ ÇAMOLUK (GİRESUN):20 Mayıs 1990 tarihinde ilçe statüsüne kavuşan ilçenin yüzölçümü 600 km². Daha çok Doğu Anadolu kültürünün hâkim olduğu bilinen ilçenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanıyor.

■ DEREBUCAK (KONYA): 2000 yılında 19 binin üzerinde olan nüfusu 25 yıl içinde göçlerle 5 bin 976’ya düşmüş durumda. İlçenin toplam alanı 66 bin hektar ancak bunun yalnızca 15 bini tarım alanı olarak kullanılıyor.

■ DOĞANŞAR (SİVAS): 1990 yılında 8 bin 324 olan nüfusu 2020 yılına gelindiğinde 2 bin 780’e düşmüştür. İlçede ticaret ve turizm gelişmemiş.

■ FELAHİYE (KAYSERİ): 1985 yılında 23 bin 810 olan ilçenin nüfusu göçlerle 5 bin 569’a düşmüştür. Halkın büyük çoğunluğunun geçimini tarımve hayvancılıkla sağladığı görülür.

■ DİKMEN (SİNOP): 1. derece heyelan bölgesinde yer alan ilçede nüfus 2020 yılında 4 bin 860 olarak kayıtlara geçmiştir.

■ PINARBAŞI (KASTAMONU): Toplam nüfus 5.756 olan olup Kastamonu’nun İstanbul’a en çok göç veren ilçesidir. Köy nüfusunun yüzde 85’i 50 yaş ve üzerindeki insanlardan oluşuyor.

■ BAYRAMÖREN (ÇANKIRI): Toplam nüfusu 2.740. Her sene Pre-Paragliding World Cup Çankırı & Türkiye Şampiyonası 1. Ayağı yapılmaktadır. Bu nedenle çevre illerden büyük ilgi görmektedir. 2015 yılının eylül ayında Dünya Yamaç Paraşütü Şampiyonası düzenlenmiştir.

Bilgi için teşekkürler.